cerrahi

Romatizmal hastalıklarda ne zaman ortopedik cerrahi?

oguz-cebesoy
DOÇ. DR. OĞUZ CEBESOY
GAZİANTEP ÜN. TIP FAKÜLTESİ
ROMATOLOJİ BİLİM DALI
GAZİANTEP

Romatoid artrit kronik sistemik enflamatuar bir hastalıktır. Sıklıkla el küçük eklemlerini etkilemekle birlikte diğer tüm sinovial eklemlerde tutulabilir. Erişkinde tutulum genellikle çoklu eklem tutulumu şeklindedir. Hastalığın gerçek sebebi hala net olarak ortaya konulmasa da hastalığın doğal gidişi ve patogenezi hakkında artan bilgi, bu hastalığın gerek medikal gerekse cerrahi tedavisinde gelişmeler ile sonuçlanmıştır. Bunun için ileri merkezlerde içerisinde romotolojist, ortopedist, fizyoterapist ve meslek terapistinide içeren takım çalışması yapılmaktadır.

Romatizmal hastalıklar eklem yıkımı ile giden kronik hastalıklardır. Romatizmal hastalıklar içerisinde romatoid artrit ve ankilozan spondilit biz ortopedi hekimleri için büyük önem arz etmektedir. Çünkü özellikle bu iki hastalıkta eklem yıkımı, deformasyonu ve fonksiyon kaybı gelişmektedir. Eklem yapısındaki yapısal değişiklikler kendini aktivite ile ortaya çıkan ağrı ve deformite olarak kendini gösterir. Hastaların çok az bir kısmında bu deformiteler gerilese de maalesef büyük kısmında ilerleme gösterir. Romatizmal hastalıklarda cerrahi; ağrıyı rahatlatmak, tendon ve kıkırdak yıkımını önlemek, eklem fonksiyonlarını arttırmak, oluşan şekil bozukluklarını düzeltmek, etkili kas kuvvetini geliştirme amaçlı, stabiliteyi arttırmak için yada bunların kombinesi için yapılır.

Romatoid hastalıklarda ne zaman cerrahi?
Zamanlama burada kritik öneme sahiptir. Çünkü cerrahi ile ciddi komplikasyonlar görülebilmektedir. Yani mümkün olduğunca cerrahiyi geciktirmek önemlidir. Ancak unutulmaması gereken diğer önemli maddede cerrahide gereksiz gecikme cerrahini başarısını düşürmektedir. Bu yüzden cerrahi için optimal zamanı belirlerken içinde romotojist ve ortopedik cerrahın olduğu bir ekip beraber karar vermelidir. Bununla birlikte basitçe anlatmak gerekirse; Ne zaman diz protezi? Eğer hasta sert, ağrılı ve günlük basit işlerini bile yapmakta zorlandığı durumlarda, diz protezi için uygun zaman gelmiş demektir. Ne zaman kalça protezi? Aynı şekilde hastanın kalçası basit günlük işlerini yapmakta hastayı rahatsız ediyorsa kalça protez zamanıda gelmiş demektir. Cerrahide kullanılacak teknik ameliyatı yapacak hekimin bilgi ve tecrübesine bağlı olarak değişmektedir. Biz kendi kliniğimizde küçük insizyonla ameliyatı tercih etmekteyiz. Burada hastalar için en çok merak edilen cerrahi sonrası karşılaşabilecek problemlerdir. Artroplasti yapılacaksa, romatizmal hastalarda görülen komplikasyon normal dejenaratif (kireçleme) hastalığa bağlı görülen komplikasyonlara göre hafifçe daha yüksektir. Buna sebep olarak; dokuda zayıf iyileşme yeteneği, derin yara enfeksiyonları, ciddi hareket kısıtlılığı, ciddi eklem hareket açıklığı veya kemik erimesi ve diğer eklemlerde görülen çoklu tutulumlar ameliyat sonrası rehabilitasyonu olumsuz etkiliyebilmektedir. Gelişmiş bakım ve cerrahi tekniklerle bu komplikasyonlar minimize edilebilmektedir

Ameliyat sonrası hastanede yatış süresi; yapılan ameliyata bağlı olarak birkaç gün ile bir hafta arasında değişebilmektedir. Bu süre içinde hastaya yara bakımı ve rehabilitasyon konusunda yardımcı olunulmaktadır. Cerrahide kullanılacak yöntemler tamamiyle hastalığın içinde bulunduğu çevre ve hasta beklentileri ile cerrahın tecrübesine bağlıdır. Başlıca cerrahi teknikler;
1. Sinovektomi: Minimal yapısal değişiklikli ve farmakolojik ajanlara dirençli eklem hasarlı olgularda etkilidir. Eskilerde açık cerrahi teknik tercih edilirken son zamanlarda artan teknolojik gelişmeler yardımıyla kapalı artroskopik teknikler (kapalı ameliyat) kullanılmaktadır.
2. Osteotomi: eklemde fonksiyonu arttırmak yada ekstremiteyi daha etkili biçimde kullanabilme amacıyla yapılabilir. Üst ekstremitede daha etkili olabilmekle birlikte, alt ekstremitede özellikle diz çevresinde hastalığın eklemi tümüyle tutmasında dolayı etkili biçimde kullanılamamaktadır.
3. Artrodez: Eklemi dondurmak yani hareketsiz kılmak demektir. Yüksek stabilite ve ağrısız bir eklem elde edilebilir. Ancak son yıllarda artan total eklem protezi ameliyatlarındaki yenilikler genç ve aktif hastalarda artrodezi ikinci plana itmiştir.
4. Artroplasti: Burada hastalıklı ve deforme eklem çıkartılıp endoprotez denilen suni eklem ile değiştirilmektedir. İlerlemiş hastalıkta, sinovektominin faydasız olduğu durumlarda artroplasti gerek eklem hareketini arttırmakta gerekse ağrıyı çok iyi rahatlatmaktadır. Artroplastinin ömrü uygulanan merkeze, hastanın aktivite durumuna ve kilosuna bağlı olarak ortalama 15 yıl üzeridir.



Bu yazı 908 kez okundu.
Tags: